{"id":20,"date":"2026-09-02T10:45:03","date_gmt":"2026-09-02T10:45:03","guid":{"rendered":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/paradoks-salomona-dlaczego-doradzasz-madrzej-innym\/"},"modified":"2026-09-02T10:47:27","modified_gmt":"2026-09-02T10:47:27","slug":"paradoks-salomona-dlaczego-doradzasz-madrzej-innym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/paradoks-salomona-dlaczego-doradzasz-madrzej-innym\/","title":{"rendered":"Paradoks Salomona: dlaczego przyjaci\u00f3\u0142ce doradzasz m\u0105drzej ni\u017c sobie"},"content":{"rendered":"<p>Przyjaci\u00f3\u0142ce potrafisz doradzi\u0107 w minut\u0119. Przy swoim problemie kr\u0105\u017cysz wok\u00f3\u0142 tego samego przez tydzie\u0144, dwa, czasem d\u0142u\u017cej. To nie jest kwestia charakteru ani tego, \u017ce mniej Ci zale\u017cy na w\u0142asnym \u017cyciu. To zjawisko ma nazw\u0119 i zosta\u0142o dok\u0142adnie zmierzone: <strong>paradoks Salomona<\/strong>.<\/p>\n<h2>Eksperyment, kt\u00f3ry to potwierdzi\u0142<\/h2>\n<p>Psychologowie Igor Grossmann i Ethan Kross opisali paradoks Salomona w 2014 roku na \u0142amach czasopisma <em>Psychological Science<\/em>. W serii trzech eksperyment\u00f3w przebadali \u0142\u0105cznie 693 osoby.<\/p>\n<p>W pierwszym badaniu 104 student\u00f3w University of Michigan (\u015brednia wieku 20,4 roku) dosta\u0142o dok\u0142adnie ten sam scenariusz konfliktu w zwi\u0105zku. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b mia\u0142a wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce problem dotyczy ich samych, cz\u0119\u015b\u0107 &#8211; \u017ce dotyczy ich najlepszego przyjaciela. Wynik: rozumowanie o cudzej sprawie by\u0142o istotnie m\u0105drzejsze ni\u017c o w\u0142asnej (p &lt; 0,001).<\/p>\n<p>\u201eM\u0105dre rozumowanie\u201d badacze mierzyli konkretnie: czy osoba dostrzega granice w\u0142asnej wiedzy, szuka kompromisu, uwzgl\u0119dnia r\u00f3\u017cne perspektywy i dopuszcza, \u017ce sprawa mo\u017ce potoczy\u0107 si\u0119 inaczej, ni\u017c zak\u0142ada.<\/p>\n<h2>Ta sama g\u0142owa, inna sprawa<\/h2>\n<p>Trzecie badanie obj\u0119\u0142o 469 doros\u0142ych w dw\u00f3ch grupach wiekowych: 267 os\u00f3b w wieku 20-40 lat i 202 osoby w wieku 60-80 lat. Efekt powt\u00f3rzy\u0142 si\u0119 w obu grupach, bez r\u00f3\u017cnic zwi\u0105zanych z wiekiem &#8211; paradoks Salomona nie jest wi\u0119c kwesti\u0105 do\u015bwiadczenia \u017cyciowego, tylko mechanizmu, kt\u00f3ry dotyczy ka\u017cdego z nas niezale\u017cnie od metryki.<\/p>\n<blockquote><p>Ta sama g\u0142owa, ta sama sytuacja. Zmienia si\u0119 tylko to, czyja to sprawa &#8211; a to wystarcza, \u017ceby jako\u015b\u0107 rozumowania wyra\u017anie spad\u0142a.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Jedno s\u0142owo, kt\u00f3re to odwraca<\/h2>\n<p>Najciekawszy jest wynik drugiego eksperymentu (120 uczestnik\u00f3w, uk\u0142ad 2\u00d72). Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b poproszono, \u017ceby o swoim w\u0142asnym problemie pomy\u015bla\u0142y w trzeciej osobie, po imieniu &#8211; nie \u201eco ja mam zrobi\u0107\u201d, tylko \u201eco ona ma zrobi\u0107\u201d. Ten prosty zabieg <strong>ca\u0142kowicie zni\u00f3s\u0142 r\u00f3\u017cnic\u0119<\/strong> mi\u0119dzy jako\u015bci\u0105 rozumowania o sobie i o innych.<\/p>\n<p>To, co psychologowie nazywaj\u0105 <em>self-distancing<\/em> (dystansowaniem si\u0119 od siebie), robi w praktyce trzy rzeczy:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Otwiera na inne wersje wydarze\u0144.<\/strong> Z boku \u0142atwiej dopu\u015bci\u0107, \u017ce sprawa mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej, ni\u017c pocz\u0105tkowo zak\u0142adasz.<\/li>\n<li><strong>Przypomina, czego nie wiesz.<\/strong> Przy w\u0142asnej sprawie \u0142atwo o pewno\u015b\u0107. Przy cudzej cz\u0119\u015bciej pytasz, czy nie brakuje Ci informacji.<\/li>\n<li><strong>Otwiera na kompromis.<\/strong> Z dystansu cz\u0119\u015bciej szukasz rozwi\u0105zania dobrego dla obu stron, a nie samej wygranej.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Jak to wykorzysta\u0107 nast\u0119pnym razem<\/h2>\n<p>Kiedy utkniesz przy w\u0142asnej decyzji, spr\u00f3buj zada\u0107 sobie pytanie po imieniu, tak jakby\u015b pyta\u0142a o kogo\u015b innego: \u201eCo powinna zrobi\u0107 [Twoje imi\u0119]?\u201d. To brzmi dziwnie przez pierwsze dziesi\u0119\u0107 sekund &#8211; i, zgodnie z badaniem Grossmanna i Krossa, potrafi realnie zmieni\u0107 jako\u015b\u0107 odpowiedzi, kt\u00f3r\u0105 sobie dasz.<\/p>\n<p>W workbooku <a href=\"\/przestan-overthinkowac\/\"><strong>Przesta\u0144 Overthinkowa\u0107!<\/strong><\/a> znajdziesz \u0107wiczenia oparte w\u0142a\u015bnie na tego typu technikach dystansowania si\u0119 od w\u0142asnych my\u015bli &#8211; pomocne, kiedy zamiast decyzji dostajesz w g\u0142owie kolejn\u0105 rund\u0119 tego samego dylematu.<\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: I. Grossmann, E. Kross, \u201eExploring Solomon&#8217;s Paradox: Self-Distancing Eliminates the Self-Other Asymmetry in Wise Reasoning About Close Relationships in Younger and Older Adults\u201d, Psychological Science, 2014. Trzy badania, \u0142\u0105cznie 693 uczestnik\u00f3w, University of Michigan.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Badanie z University of Michigan pokazuje, \u017ce przy cudzym problemie rozumujemy m\u0105drzej ni\u017c przy w\u0142asnym. Sprawd\u017a, co to jest paradoks Salomona i jak wykorzysta\u0107 dystans do lepszych decyzji.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-20","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podejmowanie-decyzji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23,"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20\/revisions\/23"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindar.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}